Meta hakkında
İngilizce Vikipedi’ye göre şirket 2004’te TheFacebook, Inc. adıyla kuruldu, 2005’te Facebook, Inc. oldu ve 2021’de, sanal ve artırılmış gerçeklik teknolojilerini kapsayan metaverse’e yöneldiğini göstermek için Meta Platforms, Inc. adını aldı. Türkçe Vikipedi, şirketin Mark Zuckerberg ile Harvard’daki oda arkadaşları ve öğrenciler Eduardo Saverin, Andrew McCollum, Dustin Moskovitz ve Chris Hughes tarafından kurulduğunu belirtiyor. Facebook Mayıs 2012’de halka arz edildi; 16 milyar dolarlık arz, ABD tarihinin üçüncü büyük halka arzı oldu. Meta, Microsoft, Amazon, Apple ve Google ile birlikte en büyük teknoloji şirketleri arasında sayılıyor.
Meta büyümesini önemli satın almalarla sürdürdü. Vikipedi’ye göre Facebook, fotoğraf paylaşım uygulaması Instagram’ı Nisan 2012’de yaklaşık 1 milyar dolara, mesajlaşma uygulaması WhatsApp’ı 2014’te sonunda yaklaşık 22 milyar dolara ulaşan bir bedelle, sanal gerçeklik donanımı üreticisi Oculus VR’ı da aynı yıl yaklaşık 2 milyar dolara satın aldı. Giphy ve Mapillary de şirketin satın aldığı şirketler arasında. 5 Temmuz 2023’te Twitter’a (bugün X) rakip olarak Threads’i başlattı. 2023’te gelirlerinin yüzde 97,8’i reklamdan geldi ve 2022’de 35,3 milyar dolarlık araştırma geliştirme harcamasıyla dünyada üçüncü sıradaydı.
Threads, Instagram hesabıyla bağlantılı çalışan ve herkese açık kısa paylaşımlara odaklanan bir sosyal ağ. Vikipedi’ye göre uygulama ilk gününde 30 milyon kullanıcıya ulaştı, ancak Temmuz 2023 sonunda günlük aktif kullanıcı sayısı yüzde 80’den fazla düşerek 8 milyona indi. Web sürümü Ağustos 2023’te açıldı, Avrupa Birliği’nde ise gizlilik endişeleri nedeniyle beş aylık bir gecikmeyle Aralık 2023’te kullanıma sunuldu. Paylaşımlar 500 karakterlik metin ya da beş dakikaya kadar video içerebiliyor. Türkçe Vikipedi, Meta’nın Facebook Messenger, Meta AI ve Ray-Ban Meta gibi ürünler sunduğunu, Jio Platforms’ta yüzde 9,9 hisseye sahip olduğunu ve 2019 itibarıyla 16 veri merkezi işlettiğini aktarıyor. Aynı kaynağa göre şirkete bağlı yapay zekâ laboratuvarı 11 Aralık 2015’te kuruldu ve artırılmış gerçeklik teknolojileri üzerine çalışıyor.
Meta’nın hizmetleri Türkiye’de birkaç kez erişim kısıtlamalarıyla karşılaştı. İngilizce Vikipedi’ye göre WhatsApp, Rusya’nın Ankara Büyükelçisi’ne yönelik suikastın ardından 2016’da Türkiye’de geçici olarak yasaklandı. Meta, Instagram ile veri paylaşımına ilişkin yerel kararlar nedeniyle Threads’i 29 Nisan 2024’ten itibaren Türkiye’de geçici olarak kapattığını duyurdu; Threads Türkiye’ye 17 Haziran 2026’da geri döndü. 2 Ağustos 2024’te ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Hamas lideri İsmail Haniye’nin ölümü üzerine taziye paylaşımlarının silinmesinin ardından Instagram’a erişimi engelledi.
Şirketin faaliyetleri başka ülkelerde de düzenleyicilerin gündeminde. Vikipedi’ye göre Meta, Temmuz 2019’da ABD Federal Ticaret Komisyonu’nun rekabet soruşturmasıyla karşı karşıya olduğunu açıkladı. Nisan 2025’te Avrupa Birliği, kullanıcıları ya kişisel verilerinin reklam için kullanılmasına izin vermeye ya da ücret ödemeye zorlayan sistem nedeniyle Dijital Piyasalar Yasası’nı ihlal ettiği gerekçesiyle şirkete 200 milyon euro para cezası verdi. Ekim 2024’te Japonya’da 30 kişi, ünlüleri taklit eden sahte yatırım reklamları yüzünden dolandırıldıklarını öne sürerek Meta’ya dava açtı.
Türkiye’ye yönelik Meta mağaza sayfası meta.com/tr, Meta Quest sanal gerçeklik başlıklarını ve yapay zekâ gözlüklerini İngilizce olarak tanıtıyor. Facebook, Instagram, WhatsApp ve Threads ise her biri kendi hesabı, kullanım koşulları ve yardım merkeziyle ayrı uygulamalar olarak sunuluyor; hesap güvenliği, gizlilik ayarları ve reklam tercihleri her uygulamada ayrı ayrı yönetiliyor.
Meta’yı değerlendirirken kullanılan uygulama, hesap ve gizlilik ayarlarının kullanım kolaylığı, gösterilen reklamlar, sahte hesap ve dolandırıcılık bildirimlerine verilen yanıt, yardım merkezinin işe yararlılığı ve Meta Quest gibi donanım ürünlerinin kalitesi hakkındaki bilgiler faydalı olur.